Belangrijkste verschillen ISO 9001 t.o.v. vorige versie

| Onderwerp | ISO 9001:2015 | ISO 9001:2026 |
|---|---|---|
|
Leiderschap |
Betrokkenheid van directie |
Meer nadruk op kwaliteitscultuur en ethisch gedrag |
|
Kwaliteitsbeleid |
Gericht op kwaliteit en organisatiedoelen |
Sterkere koppeling met strategie en kwaliteitscultuur |
|
Risico’s en kansen |
Gezamenlijk behandelen |
Duidelijker onderscheid tussen risico’s en kansen |
|
Organisatiecultuur |
Niet expliciet als afzonderlijk aandachtspunt |
Kwaliteitscultuur en ethisch gedrag nadrukkelijker |
|
Verandermanagement |
Beheersing van wijzigingen |
Uitgebreidere aandacht voor communicatie en evaluatie van wijzigingen |
|
Klimaatverandering |
Toegevoegd via amendement 2024 |
Opgenomen in de nieuwe norm |
|
Documentatie |
Gedocumenteerde informatie onderhouden en bewaren |
Terminologie en beschikbaarheid verduidelijkt |
|
Bijlage A |
Beperkte toelichting |
Uitgebreide toelichting op bedoeling van eisen |
|
Structuur |
Harmonized Structure |
Geactualiseerde Harmonized Structure |
Een belangrijke verandering is de grotere verantwoordelijkheid van het management.
In 2026 wordt nadrukkelijker verwacht dat de directie:
-
-
Een actieve kwaliteitscultuur stimuleert.
-
-
-
Ethisch gedrag bevordert.
-
-
-
Kwaliteit onderdeel maakt van de dagelijkse bedrijfsvoering.
-
-
-
Medewerkers stimuleert om verantwoordelijkheid te nemen voor kwaliteit.
-
Praktisch gevolg: alleen een kwaliteitsbeleid ondertekenen is niet voldoende. De directie moet aantoonbaar bijdragen aan een organisatiecultuur waarin kwaliteit centraal staat.
Risico’s en kansen
In de versie 2015 werden risico’s en kansen vaak gezamenlijk behandeld.
In 2026 wordt duidelijker onderscheid gemaakt tussen:
-
-
Risico’s: gebeurtenissen die negatieve gevolgen kunnen hebben.
-
-
-
Kansen: mogelijkheden om prestaties en processen te verbeteren.
-
Praktisch gevolg: het is verstandig om de risicoanalyse en kansenanalyse afzonderlijk inzichtelijk te maken en de opvolging ervan aantoonbaar te organiseren.
Beheersing van veranderingen
De eisen rondom veranderingen zijn aangescherpt.
Bij wijzigingen moet nadrukkelijker aandacht worden besteed aan:
-
-
Communicatie over de verandering.
-
-
-
Het beoordelen van de effectiviteit.
-
-
-
Het evalueren van de resultaten na invoering.
-
Praktisch gevolg: een wijzigingsprocedure moet niet alleen beschrijven hoe een wijziging wordt goedgekeurd, maar ook hoe wordt vastgesteld of de verandering het gewenste resultaat heeft opgeleverd.
Klimaatverandering
Klimaatverandering was al toegevoegd aan ISO 9001:2015 door het amendement uit 2024.
In ISO 9001:2026 is dit onderdeel geïntegreerd.
De organisatie moet beoordelen of klimaatverandering relevant is voor haar context en kwaliteitssysteem.
Nieuwe en uitgebreidere toelichting
De nieuwe norm bevat een uitgebreidere Annex A.
Deze bijlage helpt organisaties beter begrijpen:
-
-
Wat de bedoeling is van bepaalde normeisen.
-
-
-
Hoe begrippen moeten worden geïnterpreteerd.
-
-
-
Hoe de eisen praktisch kunnen worden toegepast.
-
Dit moet interpretatieverschillen bij implementatie en audits verminderen.
Het goede nieuws: je hoeft je kwaliteitsmanagementsysteem niet helemaal opnieuw op te bouwen.
De basis blijft hetzelfde:
-
-
Klantgerichtheid.
-
-
-
Procesbenadering.
-
-
-
Risicogebaseerd denken.
-
-
-
Continue verbetering.
-
-
-
Managementverantwoordelijkheid.
-
-
-
Beheersing van processen.
-
Overgangstermijn bekendVoor organisaties die gecertificeerd zijn volgens ISO 9001:2015 geldt een overgangstermijn van drie jaar.
-
-
16 september 2026
Publicatie ISO 9001:2026.
-
-
-
2027–2028
Voorbereiding en overgang door certificerende instellingen en organisaties.
-
-
-
30 september 2029
Uiterste datum voor de overgang naar ISO 9001:2026.
-